یادداشت‌های فرکتالی

گام‌های کوچک در دل ساختارهای بزرگ ریاضی

به «یادداشت‌های فرکتالی» خوش آمدید؛ جایی برای نوشتن یادداشت‌هایی کوتاه، شهودی و گاهی عمیق دربارهٔ ریاضیات.

همان‌طور که یک فرکتال از تکرار طرحی ساده در اندازه‌های گوناگون ساخته می‌شود، هر برگهٔ این‌جا هم دریچه‌ای کوچک است رو به ساختاری بزرگ‌تر.

این‌ها جای کتاب را نمی‌گیرند؛ برگه‌هایی‌اند برای دیدن — هر کدام یک ایده، ساده و تا جای ممکن شهودی.

برخی برگه‌ها تک‌اند و هر جا که دوست داشتید می‌توانید بازشان کنید؛ اما بعضی‌ها شماره‌داراند و پشت سر هم چیده شده‌اند تا از اول تا آخر خوانده شوند.

۹ موضوع ۳۳ برگه

به ترتیب بخوانید ۸ برگه

اعداد مختلط

نه برگهٔ پشت سر هم: از این پرسش که «ضربِ دو بردار یعنی چه؟» تا حسابِ کاملِ اعداد مختلط — و از آن‌جا تا فراکتال‌ها و مسئله‌ای کهن دربارهٔ رسم دقیق چندضلعی‌ها.

  1. ۱آشنایی کوتاه با اعداد مختلط
  2. ۲از هندسه تا جبر
  3. ۳اندازه، آرگومان و صورت قطبی
  4. ۴توان‌ها و ریشه‌های واحد
  5. ۵ریشه‌های یک عدد دلخواه
  6. ۶مزدوج، قدر مطلق و تقسیم
  7. ۷تبدیل‌ها، فاصله و مکان‌های هندسی
  8. ۸از z² + c تا ژولیا و ماندلبرو

از برگهٔ یکم شروع کنید دربارهٔ این مجموعه

به ترتیب بخوانید ۵ برگه

چگونه با آمار دروغ بگوییم؟

سفری برگه‌به‌برگه در کتاب کلاسیک دارل هاف: عددها چگونه بی‌آن‌که جعل شوند دروغ می‌گویند — و ما با چند پرسش ساده چگونه دستشان را رو کنیم؛ با مثال‌هایی از آمریکای قرن بیستم تا ایران امروز.

  1. ۱نمونه‌ی بد!
  2. ۲میانگینِ دست‌چین‌شده!
  3. ۳عددهای غایب!
  4. ۴هیاهو برای هیچ!
  5. ۵نمودارِ کش‌آمده!

از برگهٔ یکم شروع کنید دربارهٔ این مجموعه

موضوع‌های دیگر

ریشه‌های واحد۴ برگه

ریشه‌های واحد و جمعِ صفرشان، از حقیقتی زیبا به ابزاری برنده تبدیل می‌شوند — در مسئله‌هایی که ظاهرشان هیچ نشانی از اعداد مختلط ندارد، و در پرسشی دوهزارساله: کدام چندضلعی‌های منتظم را می‌شود با خط‌کش و پرگار دقیقاً رسم کرد؟

تقارن۳ برگه

تقارن فقط زیباییِ شکل‌ها نیست؛ ابزار حل است — گاهی باید آن را در مسئله دید، و گاهی، عجیب‌تر، باید خودمان بسازیمش.

تغییر نگاه به مسئله۳ برگه

همان مسئله را از زاویه‌های دیگر می‌بینیم؛ و همین نگاهِ تازه است که راه را باز می‌کند.

استقرای ریاضی۳ برگه

از یک گام به گامِ بعد؛ و ناگهان کلِ نردبان.

اصل لانه‌ی کبوتر۱ برگه

اگر کبوترها از لانه‌ها بیشتر باشند، لانه‌ای هست با دو کبوتر — و همین جملهٔ ساده شگفتی می‌آفریند.

جبر خطی۲ برگه

زبانِ بردارها و تبدیل‌های خطی، از پایه.

مسئله‌ها۴ برگه

برگه‌هایی مستقل؛ هر کدام یک مسئله و یک ایدهٔ خوش‌ساخت.